Ankara’da düzenlenen NATO liderler zirvesinde, Arnavutluk Başbakanı Edi Rama’nın ülkesinin gelecek zirveye ev sahipliği yapması yönündeki yoğun çabaları Başbakanı pişman etti.
Zirve bildirisinde bir sonraki toplantının yeri ve zamanına ilişkin bir uzlaşıya yer verilmezken, Rama’nın ikili ilişkilerdeki sıra dışı tavırları ve ülkesinin savunma harcamalarını artırmak için başvurduğu borçlanma yöntemleri NATO ülkelerin liderlerinin kaşlarını çatmasına sebep oldu.
Bardağı taşıran son damla ise Rama’nın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a hitap ediş şekli oldu.
Rama, Erdoğan’a övgü amacıyla “sultan” diye hitap edince Avrupalı liderler rahatsızlık duydu.
Rama’nın ofisi ise bu eleştirileri “gülünç” olarak nitelendirerek zirvede garip davrandığı yönündeki iddiaları reddetti.
‘SULTAN’ ÖVGÜSÜ PİŞMAN ETTİ
Dünyanın en uzun boylu hükümet başkanı olan 62 yaşındaki Edi Rama, Ankara’da liderlerle belki de biraz fazla samimi pozlar verdi.
Rama’nın zirve sırasında giydiği beyaz spor ayakkabılar Genel Sekreter Rutte tarafından ABD Başkanı Donald Trump’a gösterildi.
Kapalı oturumda ise Rama’nın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a şaka yollu bir şekilde “sultan” diye hitap etmesi bazı katılımcılar tarafından şaşkınlıkla karşılandı
Bu ifadenin yarattığı rahatsızlık zirvede yankılandı. Rama’nın fiziksel temas merakı ve dramatik tavrı da bu ifadeye eklenince, Arnavutluk Başbakanı’nın NATO hayali görünürde suya düştü.
BAŞBAKAN’DAN ‘TARİH BELLİ DEĞİL’ AÇIKLAMASI
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, zirvenin ardından yaptığı açıklamada bir sonraki zirvenin Arnavutluk’ta yapılacağını ve bunun sorgulanmadığını belirtti.
Ancak Rutte’nin sözleri diğer liderlerin rahatsızlığı sebebiyle gölgelendi. Gelecek NATO toplantısının yeri ve tarihi son bildiride yer almadı.
2025 yılındaki NATO zirvesi bildirisinde de Türkiye’den sonraki toplantıya Arnavutluk’un ev sahipliği yapacağı belirtilmiş ancak kesin bir tarih verilmemişti. Son zirvede de bu durumun netleşmemesi dikkat çekti.
Arnavutluk başbakanlık ofisinden yapılan açıklamada konunun nihai bildiriye yansımamasının tek nedeninin “tarih konusunda henüz bir uzlaşıya varılamaması” olduğu ifade edildi.
HARCAMA OYUNU ŞAŞKINLIK YARATTI
Arnavutluk, NATO’nun gayrisafi yurt içi hasılanın en az yüzde 2’sinin savunmaya ayrılması hedefini yakalamak amacıyla çeşitli borçlanma yollarına başvurdu.
Bu kapsamda ABD’den sağlanan 302 milyon dolarlık silah kredisi, ülkenin 2025 yılındaki yüzde 1,48’lik harcama oranını 2026’da yüzde 2,15’e taşımasını sağladı.
Trump’ın baskısıyla Rama ve diğer üye ülkeler, geçen yıl savunma harcamalarını 2035’e kadar yüzde 3,5 seviyesine çıkarma sözü vermişti.
Arnavutluk ayrıca, müttefiklerin ABD’den silah alıp Ukrayna’ya göndermesini öngören PURL programına da destek vaat etti.
Rama’nın elindeki bir diğer önemli koz ise ABD Başkanı Trump’ın damadı Jared Kushner’in Arnavutluk’un güney kıyılarında geliştirdiği iki lüks tatil köyü projesi olarak öne çıkıyor.
Çevre ve yolsuzluk karşıtı protestolara rağmen Rama’nın desteklediği bu projelerin, Trump’ın görev süresinin dolacağı 2029 yılından önce tamamlanması beklenmiyor.
